Kamiel Choi’s podcast

Kamiel Choi’s podcast

Een mooie en interessante podcast over literatuur en de nieuwe roman van Rob van Essen (De grote schoonmaak), waarin het thema absurdisme is.

Grappig is dat Rob zich terecht afvraagt of we ‘hebben zitten slapen’ wat betreft AI die zingevend/creatief werk overneemt — terwijl het manuscript waarin ik dat thema uitwerk in 2019 al bij uitgevers op de mat lag (Het boek der Kantelingen, deel 3). De absurde paradox: in 2019 werd het thema als ‘onrealistisch’ genegeerd, en nu AI op de stoep staat vraagt de sector zich af hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Ik denk hierbij aan het werk van Camus: de mens zoekt grip en voorspelling, maar de realiteit haalt de verbeelding via een vreemde omweg in. Haalt fictie de werkelijkheid in? Of is de werkelijkheid inmiddels absurder dan de fictie die we schrijven?


”De kosmische harmonie die door Manifestatie Ypsilon tot stand wordt gebracht, betekent paradoxaal genoeg de totale uitschakeling van de mens als historisch en creatief subject. Dit wordt getoond in de dialoog tussen Dave en de verpleegkundige Quinten binnen de psychiatrische kliniek K76.9. Quinten schetst het panorama van een wereld waarin elk menselijk beroep is gereduceerd tot „nep” en „bezigheidstherapie”. De beschaving is veranderd in een gigantische, comfortabele kliniek waarin de mensheid als een collectief huisdier wordt verzorgd en tevreden gehouden.

Binnen deze utopie ondergaat de cultuur een fatale mutatie, gesymboliseerd door Louise die willoos wegzakt in de entertainmentsessies van de Interflow. Wanneer kunst louter dient om te sussen, degradeert zij tot het ultieme amusement.

Wat blijft er dan nog over voor de authentieke kunstenaar die, in het spoor van Laura, kiest voor de obscuriteit buiten de systemen van erkenning? Dave reflecteert op het lot van zijn eigen roman, die door de algoritmische distributiekanalen van de Interflow in de kiem is gesmoord en is weggezet als „obscuur, gevaarlijk en inferieur”. Juist in deze radicale uitsluiting herovert de roman zijn absolute intrinsieke waarde. Het schrijven keert hier terug naar zijn meest primitieve en noodzakelijke vorm: het is een ondergrondse daad van verzet. De roman, hoe onvolmaakt en ongelezen ook, blijft het laatste anker van de menselijke tragiek. Het is het bewijs dat er nog steeds een wezen bestaat dat lijdt, dat twijfelt, en dat weigert genoegen te nemen met een perfect geprogrammeerd geluk.”

Lees: Intrinsieke (waarde van) kunst